काठमाडौं । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)ले आफ्ना सांसदहरुलाई अभिमुखिकरण तालिम दिइरहेको छ । दुई दिनदेखि ललितपुरको एक पाँचतारे होटलमा अभिमुखिकरण भइरहेको हो ।
समानुपातिक सांसदहरु पनि निर्वाचित भइसकेपछि रास्वपा एक्लैले प्रत्यक्षमा १२५ सिट र समानुपातिकतिर ५७ सिट प्राप्त गरेको छ ।
रास्वपाको कुल ५७ सिटमध्ये खस–आर्य १७, आदिवासी जनजाति १६, मधेसीमा ९, दलितमा ८, थारु ४ र मुस्लिममा ३ जना समेटिएका छन् । जसमा ४८ जना महिला र ९ जना पुरुष छन् ।
निर्वाचन आयोगले अन्तिम निर्णय प्रकाशन गर्ने तयारी जुट्दै गर्दा रास्वपाका वरिष्ठ नेता तथा प्रधानमन्त्रीका उमेदवार बालेन्द्र शाह (बालेन) ले राजनीतिक र विज्ञ टोलीसँगको भेटघाट तीव्र पारेका छन् ।
उनी रास्वपाको अभिमुखिकरण तालिममा पनि कार्यव्यस्तताका कारण सहभागी हुन नसकेको उनी निकट नेताहरुको टिप्पणी छ ।
प्रधानमन्त्री बनेपछि ‘रफ्तार’ कसरी बढाउने ?
उनीनिकट स्रोतका अनुसार, प्रधानमन्त्री बनेपछि कुन रफ्तारमा अगाडि बढ्नेलगायतका विषयमा विज्ञ टोलीसँग निरन्तर भेटघाट र संवादमा बालेन व्यस्त रहेका छन् ।
रास्वपाले प्राप्त गरेको जनादेश र विश्वासलाई कसरी अगाडि बढाउने भन्ने विषयमा पार्टी सभापति रवि लामिछानेको बुढानीलकण्ठस्थित निवासमै पुगेर बालेनले संवाद गरेका छन् ।
“वरिष्ठ नेता सभापतिदेखि विज्ञ टोली भेटघाटमा तीव्र दौडधुपमा हुनुहुन्छ । मुलुकलाई कसरी नयाँ दिशातर्फ लैजाने, कस्ता व्यक्तिलाई मन्त्री बनाउने, क्याबिनेटको आकार कस्तो र कत्रो बनाउनेलगायतका विषयमा छलफल गरिरहनुभएको छ,” स्रोतले भन्यो ।
सभापति लामिछाने अस्वस्थ भएपछि बालेन उनकै घरमा पुगेका हुन् । चैत १ गते सोमबार सचिवालय बैठक पनि ‘भर्चुअल’ बसेको थियो । उक्त बैठकमा बालेन सहभागी भएका थिएनन् । सभापति लामिछाने र वरिष्ठ नेता बालेन निर्वाचित भएयता वनस्थलीस्थित पार्टी कार्यालय पुगेका छैनन् ।
अदालती व्यस्ततामा सभापति
केही दिनदेखि लामिछाने अदालततिर व्यस्त रहेको रास्वपाकी सहप्रवक्ता प्रतिभा रावलले बताइन् । “सभापतिमाथिको मुद्दाका कारण हामी अदालततिरै व्यस्त छौँ । निर्वाचन आयोगको प्रक्रियापछि सरकार बनिहाल्छ,” रावलले भनिन् ।
लामिछानेविरुद्धको संगठित अपराध र सम्पत्ति शुद्धीकरण मुद्दा फिर्ता लिने महान्यायाधिवक्ता कार्यालयको निर्णयविरुद्ध दर्ता भएको रिटमा आइतबार र सोमबार सर्वोच्चमा सुनुवाइ भएको थियो ।
उक्त मुद्दा हेर्दाहेर्दैमा सकिएको छ ।
लामिछानेविरुद्ध काठमाडौं, कास्की, पर्सा र रुपन्देही जिल्ला अदालतमा दर्ता भएका संगठित अपराध र सम्पत्ति शुद्धीकरण मुद्दा संशोधन गर्न जिल्ला सरकारी वकिल कार्यालयलाई निर्देशन दिने निर्णयपछि कानुनी विवाद उत्पन्न भएको थियो ।
मन्त्रीको सम्भावित सूची
बालेन प्रधानमन्त्री भइसकेपछि तीव्र रूपमा ‘डेलिभरी’ दिन सक्ने टिमले सरकार चलाउने उनले बताएका छन् । “देशको बागडोर सम्हाल्नुअघि जनतालाई डेलिभरी कसरी दिन सकिन्छ भन्ने विषय मुख्य हो । यसै विषयमा वृहत् संवाद, छलफल र तीव्र दौडधुप हुनु स्वाभाविक हो,” स्रोतले भन्यो ।
बालेन नेतृत्वको सरकारका अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्ले, गृहमन्त्री डोलप्रसाद अर्याल बन्ने चर्चा भइरहेको छ । यद्यपि, अन्तिम मन्त्रीको टुंगो लागिसकेको छैन ।
रास्वपाका नेता गणेश पराजुलीले बालेन प्रधानमन्त्री बन्ने विषयमा कुनै उल्झन नरहेको जानकारी दिए । उनले बालेनलाई प्रधानमन्त्री बनाउन विधान संशोधन आवश्यक नरहेको बताए ।
“सभापति र वरिष्ठ नेताबीच पहिले नै सातबुँदे सहमति गरेर संसदीय दलको नेता र भावी प्रधानमन्त्रीको उमेदवार हुने भनेर सहमति भएको थियो । त्यतिबेलै पार्टीको केन्द्रीय समितिको बैठकले अनुमोदन गरिसकेको थियो । त्यसैले विधान बाझिएर संशोधन गर्नुपर्ने अवस्था होइन,” पराजुलीले भने ।
निर्वाचन आयोगले समानुपातिक सूचीको निर्णय प्रकाशित गर्न बाँकी रहेकाले सरकार बनाउन अझै केही दिन लाग्ने पराजुलीले बताए ।
“निर्वाचन आयोगले समानुपातिक सूचीको निर्णय गर्न बाँकी छ । आयोगले प्रकाशन गरेपछि सांसदहरूको सपथ होला । त्यसपछिको प्रक्रिया अनुसार पार्टीभित्र हुनुपर्ने बैठक, संसदीय दलको नेता चयन भएर बालेन सरकार बन्छ,” पराजुलीले थपे ।
संविधानअनुसार सरकार गठन प्रक्रिया
प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचन ऐन, २०७४ को दफा ६२ अनुसार निर्वाचन आयोगले भोलिसम्ममा अन्तिम नतिजा परिणामसहितको प्रतिवेदन राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलसमक्ष पेस गर्नेछ ।
त्यसपछि नयाँ सरकार गठन प्रक्रिया प्रारम्भ हुनेछ । नेपालको संविधानको धारा ७६ (१) बमोजिम बहुमतप्राप्त दललाई राष्ट्रपतिले प्रधानमन्त्री नियुक्त गरी सरकार गठन प्रक्रिया अघि बढ्छ ।
सरकार बनेको सुरुवाती दिनदेखि नै पारदर्शी र जवाफदेही शासनको अभ्यास कसरी सुरु गर्न सकिन्छ भन्ने विषयमा रास्वपा गम्भीर रहेको जनाएको छ । सबै प्रक्रिया पूरा गर्दा यही चैत १० देखि १२ गतेभित्र नयाँ सरकार गठन हुन सक्ने सम्भावना रहेको रास्वपाले जनाएको छ ।
रास्वपाका एक नेताले भने, “चैत १० देखि १२ गतेभित्र नयाँ सरकार बनिसक्ने सम्भावना छ । अहिले नवनिर्वाचित सांसदहरूलाई प्रशिक्षण पनि हुँदै छ । आयोग र पार्टीभित्र गर्नुपर्ने सबै प्रक्रिया पूरा गर्न बाँकी नै छ ।”
